Pytanie o pierwszy ślub homoseksualny w Polsce budzi wiele emocji, jednak w świetle prawa odpowiedź jest jednoznaczna: obecnie w Polsce nie ma możliwości prawnego zawarcia małżeństwa przez osoby tej samej płci. Ceremonie, o których czasem słyszymy, mają charakter symboliczny.
W Polsce małżeństwo jest prawnie zdefiniowane jako związek kobiety i mężczyzny (zgodnie z Konstytucją).
Oznacza to, że śluby homoseksualne nie są legalne ani uznawane przez polskie prawo.
Ceremonie, które się odbywają, to najczęściej śluby symboliczne (humanistyczne), które nie mają mocy prawnej.
Ślub wzięty za granicą (np. w Niemczech czy Hiszpanii) nie jest obecnie uznawany ani rejestrowany w Polsce jako małżeństwo.
Trwają prace nad ustawą o związkach partnerskich, które mają uregulować status par jednopłciowych (ale nie będą tożsame ze ślubem).
Spis Treści
Czym są symboliczne śluby homoseksualne w Polsce?
Skoro ślub prawny nie jest możliwy, czym są ceremonie, o których czasem czytamy? Są to tak zwane śluby humanistyczne lub „ceremonie zaangażowania”. Działają na tej samej zasadzie, co śluby humanistyczne dla par heteroseksualnych, które nie chcą ceremonii cywilnej czy kościelnej. To po prostu piękna, spersonalizowana uroczystość, podczas której para składa sobie przysięgę w obecności bliskich. Prowadzi ją mistrz ceremonii (celebrant). Taka uroczystość jest niezwykle wzruszająca i ważna dla pary, ale trzeba jasno podkreślić: nie ma żadnej mocy prawnej. Jest to wyłącznie prywatna deklaracja miłości i zaangażowania.
Jaki jest obecny status prawny par jednopłciowych?
Niestety, polskie prawo obecnie nie oferuje parom jednopłciowym żadnej formy legalizacji związku. W praktyce oznacza to brak podstawowych praw, które dla małżeństw są oczywiste:
Brak wspólnoty majątkowej.
Brak możliwości wspólnego rozliczania podatków.
Problemy z dziedziczeniem po sobie (traktowani są jak osoby obce, obciążone wysokim podatkiem).
Brak prawa do informacji medycznej o stanie zdrowia partnera/partnerki w szpitalu.
Brak prawa do pochówku partnera.
To codzienne wyzwania, z którymi mierzą się tysiące par w Polsce.
Ślub wzięty za granicą – czy to rozwiązanie?
Wiele polskich par jednopłciowych decyduje się na ślub w krajach, gdzie jest to legalne (np. w Hiszpanii, Holandii, Niemczech czy Wielkiej Brytanii). Ceremonia jest tam w pełni legalna i ważna. Niestety, po powrocie do Polski taki związek nie jest uznawany. Urząd Stanu Cywilnego odmówi transkrypcji (wpisania do polskich ksiąg) takiego aktu małżeństwa, powołując się na polską konstytucję.
Nadzieja na zmianę – związki partnerskie (Moje uwagi!)
Okej, dziewczyny, teraz szczerze. Przyznaję się bez bicia, że to dla mnie temat, który budzi ogromne emocje. Znamy to – miłość to miłość, prawda? Wokół nas żyją pary, które są ze sobą 10, 20 lat, wychowują dzieci, wspierają się, a w świetle prawa są dla siebie kompletnie obce. To po prostu niesprawiedliwe.
Też macie czasem wrażenie, że prawo nie nadąża za życiem? Na szczęście coś drgnęło. Obecnie trwają intensywne prace rządowe nad ustawą o związkach partnerskich. To jeszcze nie jest małżeństwo i nie daje pełni praw (np. do adopcji), ale ma być ogromnym krokiem naprzód! Taka ustawa ma wreszcie uregulować podstawowe kwestie: prawo do dziedziczenia, do informacji medycznej, do wspólnego podejmowania decyzji. U mnie najlepiej sprawdza się trzymanie kciuków, żeby to wreszcie stało się faktem. Pamiętajcie, zasługujemy na bezpieczeństwo i szacunek dla naszych związków, niezależnie od tego, kogo kochamy.
Podsumowanie: Ślub symboliczny, w oczekiwaniu na prawo
Podsumowując, głośny „pierwszy ślub homoseksualny w Polsce” to wciąż określenie dotyczące pięknych, ale symbolicznych ceremonii, które nie mają mocy prawnej. Na ten moment małżeństwa jednopłciowe w Polsce nie są legalne. Cała nadzieja środowisk LGBTQ+ skupia się obecnie na wprowadzeniu ustawy o związkach partnerskich, która ma być pierwszym, historycznym krokiem do uregulowania statusu tysięcy par żyjących w naszym kraju.
